|
bgÇah®
RakÇahij ïa¡f¤ij¤ bjhl§»dh® (1919- 25)
j§fË‹ clš,
kd, xG¡f¤ âw‹fis midtU« ts®¤J¡ bfhŸs mid¤J M©fS¡F« bg©fS¡F«
rk thŒ¥ò mË¡f¥gl nt©L« v‹gnj bgÇah® <. bt. uhkrhÄ ( 17-9-1879
- 24-12-1973) mt®fË‹ mo¥gil¤ j¤Jt«. ïªj ïy¡if v£l, k¡fËilna
Ãyî« mid¤J tifahd ntW ghLfS¡F Koî f£o, r_f Úâ cz®ití« gF¤j¿î¡
f©nzh£l¤ijí« ts®¡f mt® ÉU«ãdh®.
jdJ
bfhŸifis eilKiw¥gL¤j, br‹id uh#jhÅ r§f¤Jl‹ 1917- M« M©oš bgÇah®
j‹id bjhl®ò gL¤â¡ bfh©lh®. gh®¥gdšyhjt®fS¡F« , áWgh‹ik r_f
k¡fS¡F« ïiH¡f¥g£l mÚâfis¡ fisí« neh¡»š ïl xJ¡ÑL mË¡F« #hâ
ãuâÃâ¤J t« mt®fS¡F mË¡f¥gl nt©L« v‹W ïªj r§f« nt©LnfhŸ it¤J¥
nghuhoaJ.
njáa fh§»u° f£áia kfh¤kh fhªâ ( 1869-
1948) tÊ el¤â¢ br‹w 1919- M« M©oš bgÇah® fh§»uáš nr®ªjh®.
<nuhL efuh£á¤ jiyt® gjÉ cŸË£l m¥nghJ mt® t»¤J tªj 29 bghJ¥
gjÉfisí« mt® Jwªjh®. ešy yhg« »il¤J¡ bfh©oUªj jdJ kËif k‰W«
Étrha¥ bghUŸfŸ bkh¤j Éahghu¤ijí« ifÉ£lh®; m¥nghJjh‹ òâa jhf¤
bjhl§f¥ g£l jdJ ü‰ghiyiaí«mt® _oÉ£lh®. fhâ ga‹gL¤J« gH¡f¤ij
gu¥òtJ, fŸS¡fil k¿aš brŒtJ mªÃa eh£L¤ J ɉF« filfis¥ òw¡fÂ¥gJ,
Ô©lhikia xÊ¥gJ ngh‹w M¡fó®tkhd brašâ£l§fis¥ bgÇah® KGkdJl‹
V‰W¤ ÔÉukhf¢ brašg£lh®. 1921-ïš fŸS¡ fil k¿aš brŒjj‰fhf mt®
<nuh£oš áiw¤ j©lid bg‰wh®. mtÇ‹ kidÉ k‰W« rnfhjÇ M»nahUk
ï¥ nghuh£l¤âš fyªJ bfh©lnghJ, nguh£l¤â‹ ntf« ToaJ; VnjD« xU
rkur¤â‰F tunt©oa f£lha Ãiy ÃUthf¤â‰F V‰g£lJ.
âU¥óÇš
1922-ïš elªj jÄœehL fh§»u° fÄ£o T£l¤âš bgÇah® xU Ô®khd« bfh©L
tªjh®. ãw¥ãdhš k¡fËilna ntW ghL fh£l¥gLtij Koî¡F¡ bfh©L tu,
mid¤J #hâfis¢ nr®ªj k¡fS« mid¤J¡ nfhÆY¡FŸS« br‹W tÊgl mDkâ¡f
nt©L« v‹gnj mªj¤ Ô®khd«. ntj« k‰W« ïªJ rh°âu§fËš Tw¥g£LŸst‰iw
vL¤J¡ fh£o fÄ£oÆš ïUªj gh®¥gd cW¥ãd®fŸ ïªj¤ Ô®khd¤ij v⮤J,
mJ Ãiwnt‰w¥gl ïayhkš jL¤J ÃW¤âd®. ca® #hâia¢ nr®ªj cW¥ãd®fË‹
ïªj v⮥ò¥ ngh¡»dhš Mntr« milªj bgÇah® kDj®k rh°âu«, uhkhaz«
M»at‰iw¡ bfhS¤j¥ nghtjhf m¿É¤jh®. k¡fË‹ r_f, kj, fyhrhu m«r§fis¥
g‰¿ ïªj òuhz, rh°âu§fŸ TWtij V‰W¡ bfhŸs¤ jdJ v⮥ig¡ fh£L«
Kf¤jh‹ ïªj m¿É¥ig bgÇah® btËÆ£lh®.
r_f¡
fyhrhu¥òu£á bfh©L tu¥gl nt©L« v‹w bgÇahÇ‹ cWâahd Koî, jdJ
K‹nd‰w¤ â£l§fis eil Kiw¥ gL¤âat®fŸ vâÇfshf ïUªjnghJ« mt®fisí«
MjÇ¡F« Ãiy¡F mtiu Msh¡»aJ. ïªJ nfhÆšfŸ k‰W« kj mw¡f£lidfË‹
ÃUthf¤âš fhy« fhykhf Mâ¡f« brY¤â, j§fŸ Raey¤â‰fhf¤ jtwhf¥
ga‹gL¤â tªj ca® #hâÆdÇ‹ Mâ¡f¤ij Koî¡F¡ bfh©L tU« neh¡f¤Jl‹
Úâ¡ f£á 1923-ïš ïªJ kj mw¡f£lis¡ FGit cUth¡»aij, xU fh§»u°fhuuhf
ïUªj nghJ« bgÇah® MjǤjj‹ fhuz« ïJjh‹.
eåd
ïªâahÉ‹ tuyh‰¿š Kj‹ Kjyhf tuyh‰W¥ òfœ Ä¡f it¡f« r¤âah»uf¥
nghuh£l« (1924-25) bgU bt‰¿ bg‰wj‰F bgÇah® M‰¿a g§F r‰W« Fiwªjjšy.
bghJ¥ ghijfis Ô©l¤jfhj k¡fŸ Rjªâu khf vªj Éj¤ jilíÄ‹¿¥ ga‹gL¤jî«,
mJ ngh‹w k‰w rk¤Jt« Ãiwªj r_f elto¡if fis nk‰bfhŸsî« ï¥ nghuh£l«
tÊ tF¤jJ.
M§»nya murh§f«
el¤J« gŸËfS¡F xU kh‰whf njáa gƉᥠgŸË x‹W jÄœ eh£o‹ bj‹ gFâÆš
âUbešntÈ¡F mU»š cŸs nru‹khnjÉÆš bjhl§f¥g£lJ. FUFy« v‹W miH¡f¥g£l
mªj gŸËia jÄœehL fh§»u° fÄ£oí«, ïju gh®¥gdušyhj òuty®fS« ïizªJ
jh‹ cUth¡»d®. mjid É.É.v°. mŒa® v‹w xU gh®¥gd® ÃUt»¤J tªjh®.
mtuJ ÃUthf¤âš gh®¥gd® k‰W« gh®¥gdušyhj khzt®fË ilna ghFghL
fh£l¥g£lJ. czî, j§F« ïl« k‰W« ghlâ£l« ngh‹wt‰¿š k‰w gh®¥gdušyhj
khzt®fis Él nkyhd KiwÆš gh®¥gd khzt®fŸ el¤j¥g£ld®. jdJ Mjuths®fSl‹
nr®ªJ bgÇah® ï›thW ghFghL fh£l¥gLtj‰F¡ fL« v⮥ò bjÇɤJ mjid
Koî¡F¡ bfh©L tªjh®.
t®z
#hâ eilKiw xÊ¡f¥gL«nghJ jh‹, cyf k¡fŸ midtU« mid¤J cÇik fisí«
rkkhf mDgÉ¥gJ v‹w nfh£ghL eilKiwÆš bt‰¿bgW« v‹W bgÇah® cWâahf
e«ãdh®. ï›thW #hâfŸ mʪJ, r_f¢ Óuik¥ò V‰gL«tiu, r_f Úâia Ãiyeh£l
X® M¡f ó®tkhd brašghlhf #hâ mo¥gilÆyhd ïl xJ¡Ñ£L Kiw bjhlu
nt©L« v‹W mt® ÉU«ãdh®. mj‹ fhuzkhf 1919- M« M©L Kjš x›bthU
M©oY« elªj jÄœehL fh§»u° fÄ£o¡ T£l¤âY« ïlxJ¡Ñ£L¡ bfhŸifia
V‰W¡ bfhŸs nt©L« v‹w Ô®khd¤ij¥ bgÇah® bfh©L tªjh®. Mdhš mtuJ
Ka‰áfŸ vªj Éj¥ gaidí« mË¡fÉšiy; fh§»u° fÄ£o ïªj¤ Ô®khd¤ij
V‰W¡ bfhŸsntÆšiy. mjdhš 1925- et«gÇš elªj fhŠáòu« kheh£o‹
nghJ bgÇah® fh§»u° ïa¡f¤ij É£L Éy»dh®. gh®¥gd®fË‹ Mâ¡f¤ij
Koî¡F¡ bfh©L tuî«, #hâ mik¥ò Kiw¡F vâuhf¥ nghuhlî« kfh¤kh
fhªâ jahuhf ïšyhj ÃiyÆš, bgÇahš mtiu É£L¥ ãǪJ tu neÇ£lJ.
RakÇahij ïa¡f«
eh£o‹
bršt¤ijí« K‹nd‰w¥ ga‹fisí« k¡fË‹ mid¤J¥ãÇÉdU« rkkhf EfU« thŒ¥ãid¥
bg‰¿U¡f nt©L« v‹gJ«, murh£áÆY« ÃUthf¤âY« j§fË‹ k¡fŸbjhif¡
nf‰w ãuâÃâ¤Jt¤ij mid¤J r_f k¡fS« bg‰¿U¡f nt©L« v‹gJ«jh‹ bgÇahÇ‹
nfh£ghlhF«. bgÇahU¡F K‹ò« ntW gyU«, F¿¥ghf Úâ¡ f£á v‹wiH¡f¥g£l
bj‹Åªâa eycÇik¢ r§f« ïªj¢ r_f Úâ¡ bfhŸifia tÈíW¤â tªjJ. xU
Mnuh¡»akhd cyf¡ f©nzh£ l¤ij¥ bg‰¿U¡f cjî« tifÆš j§fË‹ m¿it
ts®¤J¡ bfhŸs k¡fS¡F¥ gF¤j¿î¥ gh®it njit v‹W bgÇah® tÈíW¤âaJjh‹
mtuJ Äf¢ áwªj <L ïiza‰w g§fË¥ghF«. xU òJtifahd rk¤Jt« Ãiwªj
r_f mik¥ig cUth¡f K‹ndhoahf ãw¥ã‹ mo¥gilÆš mikªj, V‰w¤ jhœîfŸ
Ãiwªj, ghu«gÇakhd #hâ mik¥ò Kiw xÊ¡f¥gl nt©L« v‹gijí« mt®
tÈíW¤âdh®. ntW brh‰fËš TWtjhdhš, tÈîbg‰w ts« ÄFªj xU bghUshjhu
Ãiyiaí« Rjªâukhd muáaš mik¥igí« cUth¡F« K‹, xU gy« bghUªâa
r_f¡ fyhrhu mo¤ js« nghl¥glnt©L« v‹W bgÇah® ÉU«ãdh®.
ïªj ÃiyÆšjh‹,
1925-ïš njh‰WÉ¡f¥ g£l RakÇahij ïa¡f«, nfÈ¡FÇa Ô§»iH¡F« _le«ã¡iffŸ,
gH¡ftH¡ f§fŸ, rl§FfŸ, r«ãujha§fŸ M»at‰W¡F vâuhf Äf¤ ÔÉukhd
ãu¢rhu« x‹¿id ïilÉlhJ nk‰bfh©lJ. k¡fË‹ m¿ahikia¥ ngh¡», mt®fis
ÉÊ¥òz®î bgw¢ brŒa mt® ÉU«ãdh®. m®¤jk‰w ãÇÉidfS¡F«, Úâa‰w ghFghL
ffS¡F« tÊtF¡F« kj mik¥òfŸ k‰W« kâ¥ÕLfis kh‰w¤ njitahd elto¡if
fŸ nk‰bfhŸs¥gl nt©L« v‹W mt® tÈíW¤âdh®. kh¿ tU« fhy¤â‹ njit¡
nf‰wgo mt‰iw kh‰¿¡ bfh©L, ï‹iwa NœÃiyíl‹ eilnghl ïa‹wt®fshf¤
j§fis kh‰¿¡ bfhŸs mt® k¡fS¡F Mnyhrid tH§»dh®.
gh®¥gd
ònuh»j®fS«, kj¢ rl§FfS« m‰w âUkz§fis¢ RakÇahij¡fhu®fŸ el¤âd®.
thœ¡ifÆ‹ mid¤J ÃiyfËY« M©fS¡F« bg©fS¡F« ïilna rk¤Jt« Ãynt©L«
v‹W mt®fŸ tÈíW¤âdh®fŸ. #hâ kW¥ò k‰W« Éjit¤ âUkz§fis mt®fŸ
C¡Fɤjd®. 1920-M« M©L th¡»nyna bgÇah® FL«g¡ f£L¥ gh£L â£l¤â‹
njitia¥ g‰¿ ãu¢rhu« brŒJ tªjh®. nfhÆš njtjhá KiwÆidí«, FHªij¤
âUkz¤ijí« r£l¥go xÊ¡f mt® Mjuî âu£odh®. m¥nghâUªj br‹id uh#jhÅ
muá‹ g thŒ¥òfËš ïl xJ¡Ñ£L Kiw 1928- ïš eilKiw¥gL¤j¥ gLtj‰F
bgÇahÇ‹ bjhl®ªj ÔÉukhd ãu¢rhunk K¡»a¡ fhuzkhf mikªjJ.
khehL
RakÇahij
ïa¡f« 1925-ïš bjhl§f¥ g£lnghJ«, 1929- ã¥utÇÆšjh‹ Kjš RakÇahij
ïa¡f khey khehL br§fšg£oš bgÇahuhš V‰ghL brŒJ el¤j¥g£lJ. ï«
kheh£o‰F lãŸô. ã. rîªjugh©oa‹ mt®fŸ jiyik t»¤jh®fŸ. 1930-ïš
<nuh£oš eilbg‰w ïu©lhtJ khÃy kheh£o‰F v«.M®.b#af® jiyik
t»¤jh®. ÉUJefÇš eilbg‰w _‹whtJ kheh£o‰F r® M®. nf. õ©Kf« br£oah®
jiyik jh§»dh®. ï« khehLfŸ k¡fS¡F M®t¤ij mˤjJ k£Lk‹¿, #hâ
xÊ¥ò, r_f xU§» iz¥ò, bg©fS¡F rkcÇikfŸ tH§FtJ ngh‹wit g‰¿a
Ô®khd§fS« Ãiwnt‰w¥ g£ld.
ntjfhy rdhjd
j®jk¤â‹ mo¥gilÆš mikªj, V‰w¤ jhœîfŸ Ãiwªj t®z #hâ mik¥ò Kiw
Úo¡f nt©L« v‹w vªj Éj M®tK« ïªâahit M©l M§»nyaU¡F ïšiy v‹gjhš,
ï¤jifa rk¤Jtk‰w r_f mik¥ig Ú¡f¤ njitahd elto¡iffis nk‰bfhŸs
mªâa muir r«kâ¡f¢ brŒanth mšyJ îgªâ¡fnth ïaY« v‹W bgÇahU«
mtiu¥ ã‹g‰¿at®fS« fUâd®. mj‹ fhuzkhf Rjªâu¥ nghuh£l¤âš mt®fŸ
xU Äj Ãiyiana fil ão¤J tªjd®.
r_f¡
fyhrhu rk¤Jt¤â‰F¥ nghuhLtJ v‹w jdJ Kjš brašâ£l¤Jl‹ bghUshjhu
rk¤Jt¤ij V‰gL¤J« â£l¤ ijí« bgÇah® 1930- M« M©LfË‹ bjhl¡ f¤âš
ïiz¤J¡ bfh©lh®. fh«nu£ v«. á§fhuntY v‹w K‹d¡ f«ôŰL¤ jiyt
Ul‹ nr®ªJ, Äf¥ bgÇa KjyhËfŸ, Ãy¢ Rth‹jh®fŸ M»nah® k¡fis¢ Ru©o
thœtj‰F vâuhf¡ nghuhLkhW bjhÊyhs®, Étrha¡ TÈfŸ mik¥òfis¥ bgÇah®
cUth¡»dh®. f«ôŰL f£áiaí«, mj‹ bfhŸiffis¥ ã‹g‰Wtjhf¡ T¿¡bfhŸS«
f£áfisí« jil brŒa k¤âa, khÃy murfŸ 1930-M« M©LfË‹ ïilÆš elto¡iffŸ
nk‰bfh©ld. RakÇahij ïa¡f¤â‹ brašghLfis¤ jL¡fî« mt®fŸ bjhl§»d®.
ïªj neu¤âš xU K¡»akhd Koit nk‰bfhŸs nt©oa ÃiyÆš bgÇah® ïUªjh®.
Rjªâu¥ nghuh£l¤ijí«, bjhÊyhs® mik¥òfisí« el¤â¢ bršy gy® cŸsd®
v‹gij jdJ mDgt¤âÈUªJ bgÇah® m¿ªâUªjh®. ghu«gÇakhd kj¡ nfLfis
btË¥gL¤jî«, mâfhu« Ãiwªj nkš#hâ gh®¥gdiu v⮤J¥ nghuhlî« btFáynu
K‹tªjd®. ïªj¢ NœÃiyÆš r_f¤âš jhœ¤j¥g£l, thŒ¥òfŸ kW¡f¥g£l t®fshf
r_f¡ fyhrhu ÃiyÆš ã‹j§»ÆUªj k¡fis K‹nd‰w« bgw¢ brŒí« gÂia
nk‰bfhŸs Rjªâukhf ïU¡f nt©o jdJ rkj®k¢ brašghLfis bgÇah® Fiw¤J¡
bfh©lh®.
bgÇahiu
Û©L« fh§»u° f£á¡F¡ bfh©L tu uh#hÍ v‹wiH¡f¥g£l á. uh# nfhghy¢rhÇÆ‹
jiyikÆš 1934-ïš xU Ka‰á nk‰bfhŸs¥g£lJ: Mdhš mJ bt‰¿ bgwÉšiy.
ïlxJ¡Ñ£o‹ _y« r_f Úâia ts®¥gJ, K¡»akhd bgÇa bgÇa bjhʉ rhiyfŸ,
Éahghu ÃWtd§fË‹ brašghL fËš rkj®k¤ij eilKiw¥gL¤jš, fl‹Rik
Ãiwªj ÉtrhÆfË‹ Ja® Jil¤jš ngh‹w brašghLfŸbfh©l xU brašâ£l¤ij¥
bgÇah® jahǤjh®. mªj¢ brašâ£l¤ij Úâ¡ f£á¡F«, m¥nghJ òfœ bg‰W
ts®ªJ tªj fh§»u° f£á¡F« bgÇah® mD¥ã it¤jh®. ïl xJ¡Ñ£L¡ bfhŸif
fh§»uR¡F V‰ò ïšiy v‹gjhš, mJ mtÇ‹ braš â£l¤ij V‰W¡ bfhŸsÉšiy.
r_f Úâia Ãiyeh£L« ïl xJ¡Ñ£L Kiw cŸË£l bgÇahÇ‹ nfhÇ¡iffËš gyt‰iwí«
Úâ¡ f£á V‰W¡ bfh©ljhš, bgÇah® mjid¤ bjhl®ªJ MjǤjh®.
xU
á¿a fhy ïilbtË Ú§fyhf 1921- M« M©L Kjš 1937 tiu br‹id uh#jhÅÆš
M£á brŒJ tªj Úâ¡ f£á nj®jÈš fh§»u° f£áÆl« njhšÉ milªjJ. uh#nfhgyh¢rhÇ
jiyikÆš mikªj fh§»u° muR ca®Ãiy¥ gŸËfËš ïªâia¡ f£lha ghlkhf
m¿Kf¥ gL¤âaJ. ï›thW ïªâ ngrhj k¡fis ïu©lh« ju¡ Fo k¡fshf M¡F«
ïªj Ka‰áia v⮤jt®fŸ bgÇahÇ‹ ÓÇa jiyikÆ‹ Ñœ xU khbgU« nghuh£l¤ij¤
nk‰bfh©ld®. bg©fŸ,FHªijfŸ cŸË£l 1200 ngU¡F« nkyhdt®fŸ 1938-
ïš áiwÆš mil¡f¥g£ld®. áiwthœ¡ifÆ‹ fLik fhuzkhf mt®fËš jhsK¤J
k‰W« eluhr‹ v‹w ïU bjh©l®fŸ cÆÇHªjd®. ïªj¥ nghuh£l« ntf« bg‰wnghJ,
bgÇahU¡F ïu©L M©L fL§fhtš j©lidmË¡f¥ g£lJ. MdhY« mt® MWkhj
fhy¤âš ÉLÉ¡f¥g£lh®. 1920 k‰W« 1930 -¡F ïil¥ g£l fhy¤âš bgÇah®
mŒªJ Kiw áiw j©lid milªJŸsh®.
1938 et«gÇš
br‹idÆš elªj bg©fŸ khehL x‹¿š <.bt. uhkrhÄia¥ bgÇah® v‹W
miH¥gJ v‹w Ô®khd« x‹W Ãiwnt‰ w¥g£lJ.
bgÇah®
áiwthr¤âš ïUªjnghJ, 1938 or«g® 29 m‹W Úâ¡f£áÆ‹ jiytuhf¤ nj®ªbjL¡f¥g£lh®.
m‹iwa br‹id
khfhz¤âš ïªâ f£lha ghlkh¡f¥g£lij v⮤j bgÇahU¡F ïu©lh©L fL§fhtš
j©lid tH§f¥ g£lJ. Mdhš mt® MWkhj§fS¡F¥ ãwF ÉLÉ¡f¥g£lh®. ÉLjiy¡F¥
ã‹D« ïªâ¡F vâuhd nghuh£l¤ij¤ jh‹ bjhl®ªJ el¤j¥ nghtjhf¥ bgÇah®
m¿É¤jh®.
Úâ¡f£á
áiwÆš ïU¡ifÆš
Úâ¡f£áÆ‹ jiytuhf¥ bgÇah® nj®ªbjL¡f¥g£lij eh« gh®¤njh«. Úâ¡f£á
vd¥gL« bj‹Åªâa ey cÇik¢ r§f« 1938 or«g® 29, 30 njâfËš br‹idÆš
eilbg‰w jdJ khÃy kheh£oš ï›thW nj®ªbjL¤jJ. mo¥gilÆš, jdJ thœehŸ
bjhl¡f« Kjš ïWâ tiu k¡fŸ midtÇ‹ cÇikfS¡fhfî« nghuoat® bgÇah®.
ï¥nghJ mtuJ ïa¡f¤â‰F xU òâa njh‰w¤âid mt® nr®¤J, Rjªâu âuhÉl
ehL nfhÇ¡ifÆid K‹it¤jh®. j§fË‹ r_f Mâ¡f¤â‰fhf k‰w r_f¤âdiu
ml¡» xL¡» it¤âUªj ca®#hâ gh®¥gd®fŸ tlïªâa KjyhËfshd gÅah¡fSl‹
nr®ªJ bfh©L ïªâia¤ â¡fî«, bj‹Åªâa k¡fis¥ bghUshjhu ßâÆš Ru©lî«
brŒtij¡ f©l bgÇah® 1938-39 ïš âuhÉl ehL nfhÇ¡ifia vG¥g nt©oa
f£lha Ãiy¡F cŸshdh®.
âuhÉl®fŸ
v‹W bgÇah® F¿¥ã£lJ, xU ïd¤â‹ bjhl®òila u¤j¤ öŒikÆ‹ mo¥gilÆš
mikªjJ mšy; thœ¡if Kiw k‰W« kâ¥ÕLfË‹ mo¥gilÆnyna bgÇah® âuhÉl
ïd¤ij¥ gh®¤jh®. ntj§fŸ, òuhz§fŸ, j®k rh°âu§fŸ ngh‹wt‰¿š Éâ¡f¥g£LŸs
r_f¡ fyhrhu¥ ghFgh£L¡ bfhŸiffŸ, gH¡f tH¡f§fŸ, r«ãujha§fŸ,
rl§FfŸ, ghu«gÇa¤ij¥ ã‹g‰¿ tªj ca®#hâ gh®¥gd® MÇa®fŸ. rk¤Jt
r_f thœ¡if Kiw k‰W« kâ¥ÕLfis¡ bfh©lt®fŸ âuhÉl®fŸ. 1944 or«gÇš
c¤âu¥ ãunjr fh‹óÇš eilbg‰w ã‰gLjj¥g£l, jhœ¤j¥g£l ãÇî k¡fË‹
kheh£oš ngR« nghJ, j§fis ïªJ¡fŸ v‹W T¿¡ bfhŸtij¡ ifÉ£L j§fis¤
âuhÉl® v‹W T¿¡bfhŸs nt©L« v‹W tl ïªâahÉš cŸs gh®¥gdšyhj k¡fS¡F¥
bgÇah® nt©LnfhŸ ÉL¤jij ï§F Ãidî Twnt©L«.
1939 br¥l«g®
khj¤âš ïu©lh« cyf¥ ngh® bto¤jJ. fh§»u° f£áÆ‹ jiytiu¡ fyªjhnyhá¡fhknyna
ïªâah ití« nghÇš M§»nya® <LgL¤âaj‰F v⮥ò bjÇɤJ, br‹id
k‰W« VG khfhz§fËš M£áÆš ïUªj fh§»u° mik¢ruitfŸ m¡nlhg® 29
m‹W gjÉ Éy»d. m¥nghJ vâ®f£áahd Úâ¡ f£áÆ‹ jiytuhf ïUªj bgÇahiu
muR mik¡F« go khÃy MSeU«, ft®d® b#duY« 1940 k‰W« 1942 M©LfËš
ïUKiw miH¤jd®. jÅ¥g£l KiwÆš bgÇahÇ‹ e©guhf ïUªj fh§»u°fhu®
uh#nghyh¢rhÇí« ïªj miH¥ig V‰W¡ bfh©L muR mik¡f bgÇahU¡F Mnyhrid
T¿aJl‹, Úâ¡ f£á muR¡F¤ jh‹ btËÆš ïUªJ Mjuî mË¥g jhfî« T¿dh®.
MSe® k‰W« mtuJ Mnyhrf®fË‹ M£á¡F xU Koî f£l nt©L« v‹W jh‹ ÉU«òtjhf
uh#hÍ És¡f« mˤjh®. Mdhš ïUKiwí« M£á mik¡f bgÇah® kW¤JÉ£lh®.
KjyhtJ, bghJk¡fË‹ bgUthÇahd th¡Ffis¥ bgwhkš M£á mik¥gJ rÇa‰wJ
v‹W bgÇah® fUâdh®. ïu©lhtjhf, #hâ mik¥ò Kiwia xÊ¡F«, kÅjnea«
Ä¡f gF¤j¿î¡ bfhŸiffis¥ gu¥ò« jdJ K¡»akhd g¡F, M£á mâfhu¤ij
V‰W¡ bfhŸtJ xU ã‹dilit V‰gL¤J« v‹W« bgÇah® fUâdh®.
1940
#dtÇ 5 m‹W bgÇah® g«ghŒ br‹wh®. lh¡l® ã. M®. m«ng¤f® bgÇahU¡F
kÇahij mË¡F« tifÆš ïUKiw ÉUªjˤjh®. 1940 #dtÇ 8-ªnjâa‹W mt®fŸ
K°È« ä¡ jyt® Í‹dhit mtuJ ïšy¤âš rªâ¤jd®. jÅ âuhÉl eh£o‰fhf¥
ghLgL« j‹ Koit¥ g‰¿ m¥nghJ bgÇah® mtÇl« És¡»dh®.
br‹id khfhz¤ij
M©L tªj MSeU« mtuJ Mnyhrf®fS« gŸËfËš ïUªj f£lha ghlkhd ïªâia
1940 #dtÇ 21 m‹W Ú¡» É£lh®fŸ. ïªâ¤ âÂ¥ig v⮤J nk‰bfh©l nguh£l¤â‰F¡
»il¤j bt‰¿ia¥ ghuh£o Í‹dh bgÇahU¡F¤ jªâ x‹W mD¥ãdh®.
1921
Kjš Ú©lfhykhf M£áÆš ïUªj Úâ¡f£á 1937 nj®jÈš njh‰fo¡f¥g£l ã‹,
mj‹ jiyt®fËš gyU« nrh®tilªâUªjd®. mjdhš mt®fŸ brašglhkš ïUªjd®.
ï¤jifa beU¡foahd xU neu¤âš, f£áÆ‹ jiyik¥ bghW¥ig V‰W¡ bfhŸs
bgÇah® r«kâ¤jh®. r_f¤âš ã‹j§»ÆUªj k¡fË‹ K‹nd‰w¤â‰fhf¤ ÔÉukhf¥
gÂah‰W« muáaš f£á x‹W mtáa« njit v‹gij bgÇah® cz®ªâUªjJjh‹
ïj‹ fhuz«. mªj beU¡foahd neu¤âš Úâ¡f£áÆ‹ jiyt®fËš ïUt® bgÇahU¡F¤
Jizahf cWâíl‹ Ëwd®. r®. M®.nf. õ©KfK«, V.o. g‹Ü®brštK«jh‹
mªj ïU jit®fŸ. m¥nghJ K‹dt® bfh¢á rk°jhd¤â‹ âthdhf ïUªjh®.
ã‹d® 1947-ïš Rjªâu ïªâahÉ‹ Kjš Ãâmik¢ruhf Mdh®. ã‹dt® MSeÇ‹
Mnyhrid¡ FGÉš X® cW¥ãduhf ïUªJ, ã‹d® 1930-ïš br‹id khfhz¤âš
xU mik¢ruhf ïUªjt®. M§»y muá‹ cŸJiw mik¢rÇ‹ Mnyhrfuhf¥ bghW¥ng‰W¡
bfhŸtj‰fhf Xk‹ flY¡F nkš Ékhd¤âš gaz« brŒJ bfh©oUªj nghJ V‰g£l
Ég¤âš âU g‹Ü®bršt« cÆÇHªjh®. ï¤jifa âO® Ég¤âdhš g‹Ü® bršt«
cÆÇHªjJ jÄœ eh£L¡F¥ ngÇH¥ò v‹W bgÇah® òy«ãdh®.
Úâ¡f£áÆ‹ 15-tJ
khÃy khehL 1940 Mf°£ khj¤âš âUth%Çš eilbg‰wJ. ïªj kheh£o‹nghJjh‹,
ã‹d® m¿P® m©zh v‹W m‹òlD« kÇahijílD« miH¡f¥ g£l á (‹d fhŠáòu«)
e (luh#‹) m©zh Jiu f£áÆ‹ ïiz¢ brayhsuhf Mdh®. jdJ <Lïiza‰w
vG¤jh‰wyhY«, ng¢rh‰ wyhY« mt® ïisP®fis¡ ft®ªâG¤jh®. bgÇahÇ‹
bfhŸiffŸ, nfh£ghLfŸ, braš â£l§fis¤ jdJ f£LiufŸ, áWfijfŸ, òâd§fŸ,
ehlf§fË‹ _y« gu¥òtâš mt® bgU«g§fh‰¿dh®.
1941
ã¥utÇ khj¤âš òu£á #dehaf¡ f£áÆ‹ ÃWtd¤ jiyt® v«. v‹. uhŒ br‹id¡F
tªJ bgÇahÇ‹ ÉUªâduhf¤ j§»dh®. fh§»u° f£á¡F vâuhf mid¤âªâa
msÉš xU khbgU« T£lÂia cUth¡Ft âš mt® bgÇahÇ‹ cjÉia ehodh®.
ghár thâahd KnrhyÅ, ehárthâahd Ï£y®, ïuhQt bt¿ bfh©l nlhn#h
M»nahiu Él M§»y Vfhâg¤âank nkyhdJ v‹W fUâa ïtUtU« ï§»yhªJ
eh£o‹ ngh® Ka‰áf S¡F Mjuî mˤjd®.
bjhl®ªJ bgÇah®
nfhÇ tªjâ‹ Éisthf, uÆš Ãiya§fËy« k‰w czî ÉLâfËY« gh®¥gd®fS¡F¤
jÅahfî« k‰wt®fS¡F¤ jÅahfî« czî gÇkhw¥gL« tH¡f« 1941 kh®¢ khj¤âš
xÊ¡f¥g£lJ.
Úâ¡f£áÆš
ïUªj ã‰ngh¡F kd« bfh©l xU ãÇÉd® bgÇahÇ‹ òu£áfukhd r_f Ó®âU¤j
â£l§fisí«, kjïy¡»a§fis fLikahf Ék®á¤jijí« gF¤j¿î¡ bfhŸif fis¥
ãu¢rhu«brŒjjijí« ÉU«gÉšiy. ï¤jifa v⮥òfis všyh« g‰¿ á¿J«
ftiy¥glhj bgÇah® j‹id¢ R‰¿ ïisP®f S« bghJk¡fS« bfh©l xU bgU«
T£l¤âid¤ âu£o¡ bfh©L j‹ ghijÆš bjhl®ªJ br‹W bfh©oUªjh®. ïªj
1942-43 M« M©L fhy¤âšjh‹ kÂa«ikah® ïa¡f¤â‰F tªJ nr®ªjh®; m¤Jl‹
bgÇah® mt®fË‹ jÅ¥g£l njitfisí« mt® ftŤJ¡ bfh©lh®. j‹ jiytÇl«
ÄFªj g¡â bfh©oUªj mt® mtU¡F ÄFªj ÉRthr¤Jl‹nrit brŒjh®. ã‹d®
1949-ïš mt®fŸ âUkz« brŒJ bfh©ld®.
âuhÉl®
fHf« 1944 - 1973
1944
Mf°£ 27 m‹W nry¤âš eilbg‰w Úâ¡ f£áÆ‹ khÃy khL bgÇahÇ‹ ïa¡f¤â‹
xU bgU« âU¥ò Kidahf mikªjJ. f£áÆ‹ bga® âuhÉl® fHf« vd kh‰w¥g£lJ
M§»y M£áÆdhš mË¡f¥g£l gjÉfŸ, g£l§fŸ,mid¤ií« ifÉL«go mj‹ cW¥ãd®fŸ
nf£L¡ bfhŸs¥g£lh®fŸ. j§fŸ bgaU¡F¥ ã‹ÅUªj #hâ¥g£l§fis í« Tl
ifÉL«go mt®fŸ nf£L¡ bfhŸs¥ g£ld®. ïa¡f¤â‹ cW¥ãd®fŸ nj®jšfËš
ngh£oÆl¡Tlhbj‹gJ« Koî brŒa¥g£ lJ. ntW brh‰fËš TWtjhdhš, ïJ
tiu X® muáaš f£áahf ïUªj Úâ¡ f£á âuhÉl® fHfkhf kh¿ muáaš rh®g‰w
r_f¡ fyhrhu ïa¡fkhf MdJ. ï‹W« Tl mJ ï›thWjh‹ cŸsJ.
ï¥nghJ
âuhÉl® fHf¤â‹ jiytuhf cŸs âU åuk¡F 11 tajhf ïU¡F«nghJ mtiu
nkir ÛJ Éfit¤J tuyh‰W¢ áw¥ò Ä¡f nry« kheh£oš ngr it¡f bgÇah®
mDkâ¤jh®. RakÇahij ïa¡f¤â‹ âUPhdr«gªj® v‹W åukÂia gh®itahsU¡F
m¿P® m©zh m¿Kf¥ gL¤âdh®. (Mœªj g¡â bfh©l âUPhd r«gªj® irt¥
òuhz¥ghlšfŸ ïa‰¿at®.)
1944
M« M©L or«g® ïWâ thu« Kjš , 1945 M« M©L #dtÇ Kjš thu« tiu
bgÇah® tlïªâa¥ gaz« x‹W nk‰bfh©lh®. 1944 or«g® 27 m‹W bfhšf¤jh
ÔÉu #dehaf¡ f£á kh£oš bgÇah® ngádh®. m¥nghJ jdJ eh¤Ôf¡ fU¤â‹
Mrh‹ v‹W T¿ T£l¤âdU¡F bgÇahiu v«.v‹. uhŒ m¿Kf¥ gL¤âdh®.
3
: 2 v‹‰ msÉš fU¥ò¥ ã‹dÂÆ‹ eLnt át¥ò t£l« bfh©ljhf âuhÉl® fHf¤â‹
bfho 1946-ïš totik¡f¥g£L V‰W¡ bfhŸs¥g£lJ. ïªJ kj Mâ¡f¤â‹ Ñœ
âuhÉl®fŸ g£l ïÊîfS¡F«, xL¡F Kiw¡F« milahskhf fU¥ò És§»aJ.
k¡fËilna ïU¡F« m¿ahikiaí«, _l e«ã¡ifiaí« Ú¡fî«, mid¤J tifahd,
F¿¥ghf r_f¡ fyhrhu¢ Ru©lšfËÈUªJ« mt®fis¡ fh¡fî«, cWâahd Ka‰áfŸ
nk‰ bfhŸtij¡ fh£Ltjhf át¥ò mikªâ¡»wJ.
kJiuÆš
1946 nk khj¤âš fUŠr£il¥ gil ïUehŸ khehL x‹W V‰ghL brŒJ el¤j¥g£lJ.
gh®¥gd ïªJ rdhjÅfË‹ ö©Ljyhš, khehL elªj gªjš ïu©lh« ehŸ vÇ¡f¥g£lJ.
mnj M©L 9-M« njâa‹W,. ïªâa murik¥ò¢ r£l k‹w« mik¡f¥g£l Kiw¡F
vâuhf¥ bgÇah® cWâahf¡ Fuš vG¥ãdh®.
1947Mf°£
15 m‹W ïªâah Rjªâu« milªjij bgÇah® J¡f âdkhf m¿É¤jh®. bghUshjhu¢
Ru©lš k£Lk‹¿, r_f¡ fyhrhu Mâ¡f« Ãiwªj gh®¥gd - gÅah T£lÂÆl«
muR mâfhu kh‰w« brŒa¥g£lnj ïªj Ãfœ¢á v‹W bgÇah® fUâaJnt ïj‹
fhuz«. M§»nya® M£áia Él ïªj M£á Äf nkhrkhdjhf ïU¡F« v‹Wmt®
fUâdh®. 1950-ïš ïªâah Foaurhf m¿É¡f¥g£lnghJ, V‰W¡ bfhŸs¥g£l
ïªâa murik¥ò¢ r£l¤ij¥ g‰¿í« bgÇah® ïJ ngh‹w fU¤ijna bfh©oUªjh®.
kfh¤kh fhªâíl‹ bgÇah® áy mo¥gil¢ brŒâfËš fU¤J khWg£lt uhf
ïUªjnghJ«, ïªJ¤t kjbt¿a®fË‹ F©L¡F fhªâ ïiuahd 1948 #dtÇ 30
m‹W bgÇah® bgÇJ« tUªâdh®. ïªâahî¡F fhªâ ehL v‹W bga® N£l¥gl
nt©L« v‹W« m¥nghJ mt® Mnyhrid T¿dh®
1948
kh®¢ khj¤âš br‹id khfhz muR fUŠr£il¥ gil bjh©l®fS¡F jil Éâ¤jJ.
ïjdhš âuhÉl® fHf¤J¡F nkY« gutyhd És«gu« »il¤jJ.mj‹ Éisthf
xU y£r¤J¡F« nk‰g£l k¡fŸ, mt®fËš bgU«ghnyh® fUŠr£il mªJ 1948
nk 8,9 njjfËš eilbg‰w âuhÉl® fHf kheh£oš fyªJ bfh©ld®.
1948
#&‹ khj¤âš kWgoí« gŸËfËš ïªâ m¿Kf¥gL¤j¥g£lnghJ, bgÇah®
mj‰F vâuhd jdJ nghuh£l¤ij kWgoí« bjhl§»dh®. bjhl¡f f£l¤âš
mâfhÇfŸ cWâahf ïUªJ, ïªj¥ nghuh£l¤â‰F vâuhf elto¡iffis nk‰bfh©l
nghJ«., bghJk¡fË‹ ÉU¥g¤J¡F É£L¡ bfhL¡f nt©oa Ãiy¡F cŸshd mt®fŸ
f£lha ïªâ ghl¤ â£l¤ij¤ âU«g¥ bg‰W¡ bfh©ld®.
ïªâahÉš
Äf MHkhfî«, cWâahfî« nt%‹¿ÆUªj r_f¡ nfLfŸ mid¤J« t®z#hâ v‹D«
#hâ eilKiwia¡ ã‹ g‰Wtijna kŒakhf¡ bfh©litahF«. rk¤Jtk‰w mL¡F
Kiw #hâ mik¥ò¡F òÅj¤ j‹ik mË¡F« ïªJ kj¡ nfh£gh£o ÈUªJ«, mjid¥
ã‹g‰WtâÈUªJ« ãÇ¡f Koahj X®mo¥gil m«rkhfnt ïªj #hâ mik¥òKiw
mikªjjhF«. ïªj #hâ mik¥ò Kiwahš gadilgt®fŸ ca® #hâ gh®¥gd®fŸ
k£Lnk; Ãahak‰w rYiffŸ k‰W« ghu«gÇakhf¥bg‰W tU« mDTy§fŸM»at‰¿‹
_y« mt®fŸ ms¥gÇa bršt¤ijí«, kd M‰wiyí« bg‰¿Uªjd®. ï¤jifa r_f
eilKiwia K‰¿Y« kh‰wnt©L« v‹W nghuhLnth® rkk‰w xU nghÇš <Lglnt©oa
ÃiyÆš ïUªjd®. ïªjahÉš Ãyî« r_f¡ nfLfis xÊ¡F« gÂia V‰W¡ bfh©oU¡F«
jÅ¥g£lt®fS«, ïa¡f§fS« vâY« rkur« brŒJ bfhŸshkš j§fŸ ghijia
É£L Éyhfhkš KG <Lgh£LlD«,âahf cz®îlD« brašglnt©L« v‹gij¥
bgÇah® jdJ g£l¿ÉdhY«, ÔÉu áªjid ahY« cz®ªâUªjh®. muáaš mâfhu«
bgw mt®fŸ nj®jÈš ngh£oÆ£lhš, j§fŸ neh¡f¤â‰fh¥ nghuhL« M®t¤ij
mt®fŸ ïHªJ ÉLth®fŸ v‹W bgÇah® fUâdh®. Mdhš mtiu¥ ã‹g‰¿at®fËš
gyU« ntWÉj¡ fU¤J bfh©oUªjd®; muáaÈš <Lg£L murh£áÆš g§nf‰f
nt©L« v‹W ÉU«ãd®. bgÇahÇlÄUªJ ãǪJ bršy¤ njitahd xU thŒ¥ãid
mt®fŸ vâ® neh¡»ÆUªjd®. jdJ 70-tJ taâš 30 tajhd kÂa«ikia kzªJ
bfh©lj‹ _y« bgÇah® xU nkhrkhd K‹ cjhuz¤ij cUth¡» É£lh® v‹W
T¿¡bfh©L mt®fŸ 1948 #&iy 9 m‹W âuhÉl® fH¡ij É£L btËna¿dh®fŸ.
ãǪJ br‹w mt®fŸ á.v‹. m©zhJiu (m¿P® m©zh) jiyikÆš âuhÉl K‹nd‰w¡
fHf« v‹w f£áia cUth¡»d®.
ïJngh‹W nt©Lbk‹nw
ntbwhU neh¡f¤Jl‹ cz®¢á ó®tkhf vGªj v⮥ò fis¥ g‰¿ á¿J« rŠry«
milahj bgÇah® ÉÊ¥òz®î bfh©l rk¤Jt r_f« x‹iw cUth¡f ïu£il kl§F
ntf¤Jl‹ bjhl®ªJ brayh‰¿dh®.
1950
#dtÇ 26 m‹W ïªâa murik¥ò r£l« eilKiw¡F tªjã‹, tuyh‰W ßâahf
thŒ¥òfŸ kW¡f¥g£l r_f¥ ãÇî k¡fS¡F fšÉ ÃWtd¢ nr®¡ifÆY«, muR¥
g thŒ¥ ãY« ïl xJ¡ÑL mË¡F« br‹id muá‹ r£l¤ij v⮤J gh®¥gd®fŸ
br‹id ca® Úâ k‹w¤â‰F«, c¢r Úâk‹w¤â‰F« br‹wd®. ntWghL fh£l¡
TlhJ v‹w mo¥gil cÇik ïjdhš Ûw¥gLtjhf mt®fŸ T¿d®. Úâk‹w§fS«
mt®fË‹ fU¤ij V‰W¡ bfh©L, r_f Úâia ts®¡F« ïl xJ¡Ñ£L Kiw murik¥ò
r£l¤â‰F vâuhdJ v‹W m¿É¤jd. ï¤ Ô®¥ig v⮤J bgÇah® bghJ¡ T£l§fisí«,
khehLfisí« V‰ghL brŒJ el¤âdh®. ehshf Mf ïªj¥ nghuh£l« ÔÉu
kilªjJ. ïj‹ Éisthf 1951-ïš ïªâa murik¥ò¢ r£l¤â‰fhd Kjš âU¤j«
ehlhSk‹w¤âš Ãiwnt¿ murik¥ò r£l¤âš ãÇî 15-ïš Éâ 2 nr®¡f¥g£lJ;
“jhœ¤j¥g£l gH§Fo k¡fŸ mšyj rKf msÉY« fšÉ ÃiÆY« ã‹j§»íŸs ïju¥
ãÇî k¡fË‹ K‹nd‰w¤â‰fhf áw¥ghd r£l§fŸ ïa‰Wtij ïªj ÉâÆnyh myyJ
29-M« ãÇÉ‹ 2-tJ ÉâÆnyh Tw¥g£oU¥gJ vJî« muR¡F¤ jilÆšiy.”
1952 br¥l«gh®
23 m‹W bgÇah® RakÇahij¥ ãu¢rhu ÃWtd« gâî brŒa¥ g£lJ. 1953-ïš
bgÇahš m¿îW¤âago, khÃy« KGtâY« ò¤j®âd« bfh©lhl¥ g£lJ. gF¤j¿î
tÊíl‹ Toa xU thœ¡ifia nk‰bfhŸs nt©L« v‹W tÈíW¤âa bgÇah® f‰wt®fS«,
fšÉa¿t‰w k¡fS« tÊgL« v©z‰w bjŒt§fË‹ bray‰w j‹ikia vL¤J¡ fh£L«
KiwÆš Éehaf® áiyfis cil¤jh®.
ïj‰»ilna 1952-54
M©LfS¡»ilna uh#nfhghyh¢rhÇ ïu©lhtJ Kiwahf br‹id khfhz¤â‹ Kjyik¢ruhf
gjÉ¡F tªjh®. gŸËfËš fhiyÆš k£Lnk tF¥òfŸ el¤J« â£l¤ij bfh©L
tªj mt®, ã‰gfÈš j§fË‹ bg‰nwhÇ‹ Fy¤bjhÊiy mt®fŸ f‰W¡ bfhŸs
nt©L« v‹W nf£L¡ bfh©lh®. Kjš f£lkhf ï¤ â£l« khÃy¤â‹ »uhk¥
òw¥ gFâfËš eilKiw¥ gL¤j¥g£lJ. N¤âu, gŠrk #hâ k¡fŸ fšÉ a¿t‰wt®fshfî«,
miuFiwahf¥ go¤jt® fshfî« it¤âU¡F« jªâu« Ä¡f xU tÊna ï¤ â£l«
v‹gij âuhÉl¤ jiyt®fŸ rÇahf kâ¥ã£ld®. gy üW M©L fhykhf fšÉ
thŒ¥òfŸ kW¡f¥g£l ã‹ mt®fsJ ãŸisfŸ ï¥nghJjh‹ gŸËfS¡F¢ bršy¤
bjhl§»íŸsd®. uh#nfhghyh¢rhÇahÇ‹ ï¡ fšÉ¤ â£l¤ij¡ Fy¡fšÉ â£l«
v‹W f©ld« brŒj mt®fŸ ïjid¤ âU«g¥ bgw nt©Lbk‹w nghuh£l¤ij bgÇah®
jiyikÆš bjhl§»dh®fŸ. ïj‹ Éisthf 1954 kh®¢ khj¤âš uh#nfhgyh¢rhÇ
Kjš Kjyik¢r® gjÉÆÈUªJ Éyf ne®ªjJ.; V¥uš 14 m‹W fhkuh#® Kjyik¢ruhf¥
bghW¥ng‰wh®.
miuehŸ go¡F«
fšÉ¤ â£l¤ij fhkuh#® Ú¡»dh®. khÃy¤â‹ _iy KL¡fËš všyh« k¡fŸ
fšÉ f‰F« trâfis muR ÉÇîgL¤J« v‹W bgÇahU¡F mt® cWâ mˤjh®.
thŒ¥ò kW¡f¥g£lt®fS¡F fšÉ k‰W« ÃUthf¤âš thŒ¥òfŸ mË¡F« ïl xJ¡Ñ£L
Kiwia ne®ikíl‹ eilKiw¥ gL¤jî« mt® cWâaˤjh®. fhkuh#® jdJ cWâbkhÊfis
Ãiwnt‰¿ajhš, bgÇah® fhkuh#U¡F jilÆ‹¿ Mjuî mˤjh®. 1925 -ïš
fh§»uir É£L Éy» 30 M©LfŸ fʪj ã‹ bgÇah® fh§»uir MjǤjh® v‹w
nghâY«, mt® mˤj Mjuî jÅ¥g£l fhkuh#® v‹gtU¡fhf¤jhnd m‹¿ fh§»u°
f£á¡fhf mšy.
1954 et«g®
or«g® khj§fËY«, 1955 #dtÇÆY« bgÇahU« mtÇ‹ kidÉ kÂa«ikahU«
g®kh knyáa ehLfS¡F¥ ãu¢rhu¢ R‰W¥ gaz« br‹wd®. j‰nghJ Äah‹kh®
vd¥gL« g®khÉš, ò¤j kj ehlhL x‹¿š fyªJ bfh©l bgÇah®, lh¡l®
ã. M®. m«ng¤fhUl‹ ng¢R th®¤ij el¤âdh®. 1956 or«g® 6 m‹W m«ng¤fh®
kuzkil tj‰F K‹ ïªj ïU bgÇat®fS« rªâ¤J¥ ngá¡ bfh©lJ ïJnt ïWâ
KiwhaF«. ïªâahÉš Ãyî« r_f kj¥ ãu¢áidfŸ bjhl®ghf mt®fŸ ïUtU«
x¤j fU¤ijna bfh©oUªjd®.
g£L¡nfh£il
mH»ÇrhÄ¡F mŠrÈ brY¤j bgÇah® 1955 kh®¢ 28 m‹W jŠrhñÇš ïLfh£L¡F¢
br‹wh®. mŠrh beŠr‹ v‹wiH¡f¥gL« mH»Ç âuhÉl® fHf¡ bfhŸiffËš
ÔÉu¥ g‰W bfh©ltU«, bgh¿ gw¡F« ng¢rh‰wš bfh©ltU« Mth®. 1949-M«
M©L ïnj ehËš mt® cÆ® Ú¤jh®. N¤âu®fS¡F¤ jÅahf¥ òij¡F« ïl« cŸsJ
v‹gij¡ F¿¡F« X® m¿É¥ò¥ gyif m§»U¥gij¥ bgÇah® f©lh®. ï›thW
ïwªjã‹ òij¡F«, vÇ¡F« ïLfh£oY« Tl t®zj®k¤ij¡ filão¥gij m¿É¡F«
gyif it¤âU¥gij M£nrã¤J mt® kht£l M£áaU¡F xU foj« vGâdh®. mj‹
Éisthf mªj m¿É¥ò¥ gyif Ú¡f¥g£L, mªj eilKiwí« ifÉl¥g£lJ.
t®z j®k« fh¥gh‰w¥gLtj‹
milahskhf uhk‹ ïU¥gjhš, uhkÅ‹ gl¤ij vÇ¡F« nghuh£l« x‹iw âuhÉl®
fHf« 1956 Mf°£ 1 m‹W nk‰bfh©lJ. m¢ rka« bgÇah® jL¥ò¡ fhtÈš
ifJ brŒa¥ g£lh®.
1956 et«g®
1 m‹W bkhÊthÇ khÃy§fŸ ïªâahÉy cUth¡f¥g£ld; bgÇah® ïªj elto¡ifia
tunt‰wh®.
irt czî k£Lnk
tH§f¥gL« v‹gij¤ bjÇÉ¥gj‰fhf gh®¥gd®fŸ bfhL¤j nahrid¥go czî
ÉLâfËš gh®¥gd® czîÉLâ v‹w bga®¥gyiffŸ m¡fyh¤âšïUªjd. ï›thW
t®zj®k¤ij¡ F¿¡F« braY¡F âuhÉl® fHf« v⮥ò bjÇɤJ,1957 nk khj«
5-ªnjâa‹W br‹idÆš cŸs X® czî ÉLâÆ‹ K‹ X® milahs¥ nghuh£l¤ij¤
bjhl§»aJ. âdK« m§F br‹W nghuhoa bjh©l®fŸ ehbsh‹W¡F 10 ng®
åj« ifjhÆd®. 1958 kh®¢ 22 m‹W fHf¤â‹ nfhÇ¡if bt‰¿ bgW« tiu
ïJ bjhl®ªJ elªjJ.
1957 et«g®
26 m‹W t®z#hâ Kiw¡F¥ ghJfh¥ò mˤJ cjî« murik¥ò r£l¥ ãÇÉ‹ efšfis¤
âuhÉl® fHf¤â‹ 10,000 bjh©l®fŸ bfhS¤â¥ nghuh£l« el¤âd®. tuyh‰W¢
áw¥ò Ä¡f ïªj¥ nghuh£l¤âš fyªJ bfh©lt®fËš 3000-¡F« nk‰g£nlhU¡F
2 khj« Kjš 3 M©L tiu fL§fhtš áiw¤ j©lid mË¡f¥g£lJ.
1957 or«g®
4 m‹W, fhtš Jiw âd¥ gântLfËš, gh®¥gd®fS¡F vâuhf t‹Kiw fh£l
jdJ bjh©l®fis¤ ö©odh® v‹W bgÇahÇ‹ ÛJ F‰w« rh£o bghŒahf¥ gâî
brŒa¥ g£l tH¡»š bgÇahU¡F MW khj¡ fL§fhtš áiw¤ j©lid mË¡f¥g£lJ;
bgÇah® ï¡ F‰w¢rh£il kW¤jh®.
#hâeilKiwia
MjÇ¡F« murik¥ò¢ r£l¥ ãÇî efšfis vǤjj‰fhf áiw j©lid bg‰w uhkrhÄ,
btŸis¢rhÄ v‹w ïu©L bjh©l®fŸ áiwÆš ïU¡F«nghnj cÆ® Ú¤jd®. mt®fË‹
clšfis fHf¤âdÇl« mË¡f ÉU«ghj áiw mâfhÇfË‹ v⮥ig Û¿ bgUKa‰áÆ‹
ngÇš mt‰iw¥ bg‰w kÂa«ikah® âU¢áÆ‹ K¡»a åâfË‹ tÊna elªj xU
cz®¢á ta¥g£l khbgU« C®ty¤âš mt‰iw vL¤J¢ br‹W cÇa kÇahijfSl‹
ml¡f« brŒjh®. áiw j©lidÆ‹ fLikÆdhš, áiwthr« brŒj 15 bjh©l®fŸ
ÉLjiy milªjã‹ cÆ® Ú¤jd®.
bg§fqÇš 1959
#dtÇÆš muR rh®ãš eilbg‰w mid¤âªâa bkhÊfŸ kheh£oš bgÇah® fyªJ
bfh©lh®. b#duš fÇa¥gh k‰W« nkl¥gh M»nahUl‹ nr®ªJ M§»y¤ij ïªâa
muá‹ M£á bkhÊahf Úo¡f nt©oa mtáa¤ij¥ bgÇah® tÈíW¤âdh®. ã¥utÇ
khj¤âš tlïªâa R‰W¥gaz« x‹iw nk‰bfh©l bgÇah®, gF¤j¿î, r_f Úâ,
RakÇahij thœ¡if Kiw M»a bfhŸiffŸ g‰¿ ãu¢rhu« brŒjh®.
#hâ eilKiwÆid
k¤âa muR ghJfh¤J fil ão¥gj‰F v⮥ò bjÇÉ¡f ïªâa tiu gl¤ij vÇ¡FkhW
1960 #&‹ khj¤âš bgÇah® k¡fis¡ nf£L¡ bfh©lh®. ï¥ nghuh£l¤âš
fyªJ bfh©lj‰fhf 4000-¡F« nk‰g£l bjh©l®fŸ ifJ brŒa¥g£ld®.
ts« nr®¡F« jdJ tH¡f¿P® bjhÊiy¡ ifÉ£L É£L ïa¡f¤â‹ KGneu¤ bjh©luhf¥
gÂah‰w K‹tªj ï‹iwa¡ fHf¤ jiyt® ». åuk mt®fis tunt‰W¥ gF¤j¿î
ehnslhd ÉLjiyÆš xU áw¥ò¡ f£Liuia 1962-ïš bgÇah® vGâdh®.
KG neu¡ f£á¥
gÂah‰w ÉU¥g« bjÇɤJ jÄHf Kjšt® gjÉia É£L Éyf fhkuh#® K‹tªjnghJ,
ï¢braš mtU¡F« jÄœeh£L k¡fS¡F« j‰bfhiy brŒJ bfhŸS« braY¡F x¥ghF«
v‹W bgÇah® xU jªâia fhkuh#U¡F mD¥ãdh®. v‹whY« fhkuh#® jdJ
Koit kh‰¿¡ bfhŸsÉšiy; mj‹ Éisthf 1963 m¡nlhg® 3 m‹W v«. g¡jt¤ry«
Kjšt® bghW¥ng‰wh®.
r®. á.ã. uhkrhÄ
mŒa® jiyikÆyhd njáa xU§»iz¥ò¡ fÄõ‹ gǪJiu¤jgo, ïªâa eh£oÈUªJ
ãǪJ bršY« nfhÇ¡if Æid¥ gu¥òtij¤ jil brŒí« r£l« x‹W 1963-ïš
ehlhSk‹w¤âš Ãiwnt‰w¥g£lJ. bgÇah® Äf¤ ÔÉukhf ïªj r£l¤ij v⮤jh®.
Ãy c¢rtu«ò
îzƤJ jÄœehLmuR ïa‰¿a r£l¤â‰F vâuhf¤ c¢r Úâ k‹w« mˤj Ô®¥ãid
v⮤J V¥uš 1964-ïš khÃy bk§F« f©ld¡ T£l§fis¤ âuhÉl® fHf« el¤âaJ.
ïªâ¤ âÂ¥ã‰F
vâuhf 1965 #dtÇ 25 Kjš ã¥utÇ 15 tiu jÄœ eh£oš bfhGªJ É£L vǪj
nghuh£l¤âš gy® cÆÇHªjd®; vªj âirÆš nghuhLtJ v‹w neh¡fÄ‹¿ ešy
KiwÆš V‰ghL brŒa¥glhj ïªj¥ nghuh£l¤ij¥ bgÇah® Fiw T¿dh®.
gR¥ ghJfh¥ò
v‹w bgaÇš, ïªJ¤t¡ nfh£ghodhš bt¿ô£l¥g£l xU t‹Kiw¡ F«gš 1966
et«g® 7 m‹W ošÈÆš ïUªj fhkuh#® å£oid vǤJ mtiu¡ bfhiy brŒaî«
Ka‹wd®. fh£lh©o¤jdkhf ï¢ braiy¡ f©o¤j bgÇah® mid¤J tiffËY«
fhkuh#iu¡ fh¥gh‰w ÉÊ¥òl‹ ïU¡FkhW k¡fis¡ nf£L¡ bfh©lh®.
1957, 1962
k‰W« 1967 bghJ¤ nj®jšfË¡y âuhÉl® fHf« fh§»u° f£áia MjǤjJ;
1967 r£lk‹w¤ nj®jÈš bt‰¿ bg‰W M£á mik¤j âuhÉl K‹nd‰w¡ fHf¤ij¥
bgÇahh v⮤jh®. M£á mik¤jîl‹, m¿P® m©zh jdJ mik¢r®fŸ midtUlD«
âU¢á br‹W jdJ Mrhdhd bgÇahU¡F kÇahij brY¤âdh®. br‹id khfhz¤ij¤
jÄœehL v‹W âKf bga® kh‰w« brŒjnghJ«, RakÇaij¤ âUkz§fŸ r£l¥go
bršY« v‹W mwɤjnghJ« bgÇah® k»œ¢á milªjh®. 1967 tiu ïJngh‹w
âUkz§fŸ r£l¥go m§ÑfÇ¡f¥glÉšiy v‹whY«, RakÇahij¡ bfhŸiffŸ fhuzkhf
MÆu¡fz¡fhdt®fŸ ï¤jifa âUkz§fis el¤â tªjd®.
1967-ïš bgÇah®
tlïªâa¢ R‰W¥ gaz« x‹W nk‰bfh©L, #hâ Kiwia xÊ¡f¥ ghL gLkhW
k¡fis¡ nf£L¡ bfh©lh®. y¡ndhÉš m¡nlhg® 12, 13 njâfËš eilbg‰w
jhœ¤j¥g£l, gH§FoÆd®, ã‰gL¤j¥g£l ãÇÉd®, áWgh‹ikÆd® khehL x‹¿š
bgÇah® ngádh®.
y£r¡fz¡fhd
jÄœ ïisP®fË‹ j‹Åf‰w¤ jiytuhf És§»a m¿P® m©zh 1969 ã¥utÇ 3-ªnjâ
jdJ 60-tJ taâš fhykhdh®.j‹ K¡»a¢ Ól®fËš xUtuhd m¿P® m©zh ïwªjnghJ
bgÇah® ÄfÄf tUªâdh®.
t®z #hâÆ‹ _y
fhuz§fËš x‹whd Mfk¡ nfhÆšfËš gh®¥gd®fis k£Lnk m®¢rf®fshf ÃaÄ¥gJ
v‹W filão¡f¥ g£L tªj tH¡f¤ij Koî¡F¡ bfh©L tu¡ nfhÇ xU nghuh£l¤ij
el¤JtJ v‹W âuhÉl® fHf« jdJ braš FG¡ T£l¤âš Koî brŒjJ.
mid¤Jyf ehLfË‹
fšÉ, m¿Éaš,fhy¢rhu mik¥ãdhš bgÇahU¡F ÉUJ x‹W tH§f¥g£lJ. 1970
#&‹ khj« 27-ªnjâ ïªj ÉUij k¤âa¡ fšÉ mik¢r® âÇFzhbr‹ bgÇahÇl«
tH§»dh®. “òJ íf¤â‹ Ô®¡fjÇá, bj‹»H¡F MáahÉ‹ rh¡uO°, r_f¢ Ó®âU¤j
ïa¡f¤â‹ jªij, m¿ahik, _le«ã¡if, m®¤jk‰w rl§FfŸ, ïÊthd gH¡f
tH¡f§fŸ M»at‰¿‹ fL« gift®” v‹W bgÇahiu¥ g‰¿ ïªj ÉUâš òfœªJ
ciu¡f¥g£LŸsJ.
c©ik v‹w jÄœ
khj ïjiHí« (j‰nghJ ïJ khjÄU ïjHhf btËtU»wJ) khl®‹ nuõdȰ£
v‹w M§»y khj ïjiHík bgÇah® Kiwna 1970 k‰W« 1971 M« M©LfËš
bjhl§»dh®. gF¤j¿î kÅjnea¡ bfhŸiffis¤ gutyhf¥ gu¥ò« neh¡f¤Jl‹
ï¥ g¤âÇiffŸ bjhl§f¥g£ld. uhkhaz¤ ij¥ g‰¿ bgÇah® vGâa üÈ‹ ïªâ
bkhÊ bga®¥ò¡F muR Éâ¤âUªj jilia myfhgh¤ ca®Úâ k‹w« 1971-ïš
Ú¡»aJ. br‹id fh§»u° muádhš jil brŒa¥g£o Uªj uhtz fhÉa« v‹w
üY¡F Éâ¡f¥g£o Uªj jilí« 1971-ïš Éy¡»¡ bfhŸs¥g£lJ. vªj #hâÆš
ãwªjt®fshf ïUªjhY« rÇ, jFâ gil¤j midtU¡F« rk thŒ¥ò mË¥gj‰fhd
r£l« x‹iw âKf muR 1971 #dtÇ 12 m‹W Ãiwnt‰¿aJ. _le«ã¡if xÊ¥ò
khbgU« ngu x‹W nry¤âš #dtÇ 23 m‹W el¤j¥g£lJ. òuhz§fËY«, ïâfhr§fËY«
t®Â¡f¥ g£l flîŸfË‹ c©ikahd cUt§fis¢ á¤jÇ¡F« gl§fisí«, á¤âu§fisí«
nguÂÆd® vL¤J¢ br‹wd®. ït‰iw¥ gh®¤j r»¥ò¤ j‹ik m‰w rdhjÅfŸ
áy® T£l¤âd® ÛJ brU¥òfis åá v¿ªjd®. Mœªj jt¤âš ïUªj N¤âu‹ r«òf‹
jiyia bt£o¡ bfh‹w uhkÅ‹ gl¤ij mo¥gj‰F nguÂÆ® mªj brU¥òfisna
ga‹gL¤â¡ bfh©ld®. bgÇah® bjh©l® fË‹ ï¢braš brŒâ¤ JiwÆdhš msî¡F
mâfkhf bgÇJgL¤j¥g£L ïªâah KGtJ« gu¥g¥g£lJ. nguÂÆd® vL¤J¢ br‹w
M©, bg© flîŸfË‹ gl§fisí« mt®fŸ btËÆ£oUªjd®. 1971 kh®¢ khj¤âš
eilbg‰w nj®jÈš ïªj Ãfœ¢á âKf fh§»u° T£l¡F vâuhf¥ ga‹gL¤j¥
g£lJ. v‹whY« ïU f£áfS« bgUbt‰¿ bg‰wd; âKf jÄœehL r£lk‹w¤âY«,
fh§»u° k¤âÆY« mWâ¥bgU«gh‹ik bg‰W M£ámik¤jd.
c©ik v‹w jÄœ
khj ïjiHí« (j‰nghJ ïJ khjÄU ïjHhf btËtU»wJ) khl®‹ nuõdȰ£
v‹w M§»y khj ïjiHík bgÇah® Kiwna 1970 k‰W« 1971 M« M©LfËš
bjhl§»dh®. gF¤j¿î kÅjnea¡ bfhŸiffis¤ gutyhf¥ gu¥ò« neh¡f¤Jl‹
ï¥ g¤âÇiffŸ bjhl§f¥g£ld. uhkhaz¤ ij¥ g‰¿ bgÇah® vGâa üÈ‹ ïªâ
bkhÊ bga®¥ò¡F muR Éâ¤âUªj jilia myfhgh¤ ca®Úâ k‹w« 1971-ïš
Ú¡»aJ. br‹id fh§»u° muádhš jil brŒa¥g£o Uªj uhtz fhÉa« v‹w
üY¡F Éâ¡f¥g£o Uªj jilí« 1971-ïš Éy¡»¡ bfhŸs¥g£lJ. vªj #hâÆš
ãwªjt®fshf ïUªjhY« rÇ, jFâ gil¤j midtU¡F« rk thŒ¥ò mË¥gj‰fhd
r£l« x‹iw âKf muR 1971 #dtÇ 12 m‹W Ãiwnt‰¿aJ. _le«ã¡if xÊ¥ò
khbgU« ngu x‹W nry¤âš #dtÇ 23 m‹W el¤j¥g£lJ. òuhz§fËY«, ïâfhr§fËY«
t®Â¡f¥ g£l flîŸfË‹ c©ikahd cUt§fis¢ á¤jÇ¡F« gl§fisí«, á¤âu§fisí«
nguÂÆd® vL¤J¢ br‹wd®. ït‰iw¥ gh®¤j r»¥ò¤ j‹ik m‰w rdhjÅfŸ
áy® T£l¤âd® ÛJ brU¥òfis åá v¿ªjd®. Mœªj jt¤âš ïUªj N¤âu‹ r«òf‹
jiyia bt£o¡ bfh‹w uhkÅ‹ gl¤ij mo¥gj‰F nguÂÆ® mªj brU¥òfisna
ga‹gL¤â¡ bfh©ld®. bgÇah® bjh©l® fË‹ ï¢braš brŒâ¤ JiwÆdhš msî¡F
mâfkhf bgÇJgL¤j¥g£L ïªâah KGtJ« gu¥g¥g£lJ. nguÂÆd® vL¤J¢ br‹w
M©, bg© flîŸfË‹ gl§fisí« mt®fŸ btËÆ£oUªjd®. 1973 kh®¢ khj¤âš
eilbg‰w nj®jÈš ïªj Ãfœ¢á âKf fh§»u° T£l¡F vâuhf¥ ga‹gL¤j¥
g£lJ. v‹whY« ïU f£áfS« bgUbt‰¿ bg‰wd; âKf jÄœehL r£lk‹w¤âY«,
fh§»u° k¤âÆY« mWâ¥bgU«gh‹ik bg‰W M£ámik¤jd.
#hâ ntWgho‹¿
jFâ gil¤j mid¤J #hâ k¡fisí« nfhÆš m®¢rf®fshf ÃaÄ¡f jÄœehL
mur 1971-ïš Ãiwnt‰¿a r£l¤â‰F vâuhf c¢r Úâk‹w« FH¥g« Ãiwªj
Ô®¥ò x‹iw 1972 kh®¢ 14 m‹W tH§»aJ. j‰nghJŸs Ãiyna Úo¡f nt©L«
v‹W nfhU« ã‰ngh¡fhs®fS¡F Mjuthf mâfhÇfŸ ï¤ Ô®¥ò¡F És¡f« mˤjnghJ,
r_f, kj k‰W« fyhrhu¤ Jiw cŸË£l mid¤J ÃiyfËY« rk kÅj cÇikfS¡fhf¥
nghuhl k¡fis nt©o bgÇah® xU nghuh£l¤ij m¿É¤jh®. ïªJ kj« v‹wiH¡f¥gL«
ntj, gh®¥gd rdhjd j®k¤â‹go N¤âu®fŸ v‹W« gŠrk®fŸ v‹W« ïÊîL¤j¥g£l
âuhÉl ïd k¡fS¡F V‰g£l ïÊit Ú¡Ftj‰F ï¥ nghuh£l« njitahdjhf
ïUªjJ.
1973 or«g®
8 , 9 njâfËš br‹idÆš xU khehL el¤j bgÇah® V‰ghL brŒjh®. jÄHÇ‹
r_f ïÊî xÊ¥ò khehL v‹W mJ miH¡f¥g£lJ. nfhÆšfË‹ fUtiwÆš mid¤J
#hâfis¢ nr®ªj k¡fS« EiHtj‰ rk cÇikfS« thŒ¥òfS« bgw¥ nghuhLtj‰fhf
fUtiw EiHî¥ nghuh£l« v‹w xU nghuh£l¤ij nk‰bfhŸs ïªj khehL
Koî brŒjJ. rk¤Jt¤â‹ mo¥gilÆš xU r_f eilKiwia kh‰¿aik¥gj‰F
ï‹¿aikahj elto¡ifahf, ó#hÇfŸ Ãakd« k‰W« ïju kj¢ rl§FfŸ,r«ãujha§fËš
gh®¥gd® bg‰WŸs Mâ¡f¤âidí«, cÇika‰w rYiffisí« Koî¡F¡ bfh©L
tu nt©oaj‹ mtáa¤ij És¡f bgÇah® xU bgU« R‰W¥ gaz¤ij nk‰bfh©lh®.
flîis kW¤J,
flîŸ tÊgh£ilí«, ãu¢rhu¤ijí« v⮤J 1967-ïš bgÇah® T¿a òfœbg‰w
bgh‹bkhÊfis bgÇahÇ‹ áiy nkilÆš bgh¿¤jj‰F vâuhd tH¡F x‹W m¡nlhg®
11m‹W Úâk‹w¤jhš jŸSgo brŒa¥g£lJ.
1973 or«g®
19 m‹W br‹id âahfuha® efÇš eilbg‰w jdJ ïWâ¡ T£l¤âš r_f¢ rk¤Jt¤ijí«,
j‹khd« Ãiwªj thœ¡if Kiwiaí« bgw¤ j¡f elto¡if nk‰bfhŸs k¡fS¡F
M®tkË¡F« nguiH¥ò x‹iw bgÇa® ÉL¤jh®.
bgÇahÇ‹ thœ¡if,
tuyh‰¿š xU òâa âU¥g¤ij V‰gL¤â, xU òJ íf¤â‹ bjhl¡f khf mikªjjhF«.
|